Tydzień profilaktyki raka szyjki macicy

Rak szyjki macicy jest jednym z najczęstszych nowotworów występujących u kobiet. Choroba rozwija się długo bezobjawowo i w początkowym stadium nie daje żadnych dolegliwości. Główną przyczyną raka szyjki macicy jest zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).

Regularne badania cytologiczne pozwalają wykryć zmiany nowotworowe na bardzo wczesnym etapie, kiedy choroba jest w pełni wyleczalna. Dlatego profilaktyka odgrywa kluczową rolę w ochronie zdrowia kobiet.

Program profilaktyki raka szyjki macicy jest finansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia i skierowany do kobiet w wieku 25–64 lata. Na badanie nie jest potrzebne skierowanie. Wystarczy zapisać się do poradni położniczo-ginekologicznej lub do położnej POZ, która posiada umowę z NFZ na realizację programu profilaktyki raka szyjki macicy.

W ramach programu dostępne są dwa rodzaje badań przesiewowych. W schemacie tradycyjnym wykonywana jest klasyczna cytologia co trzy lata. W nowym schemacie wykonywany jest test HPV HR, który wykrywa wirusa brodawczaka ludzkiego o wysokim ryzyku onkogennym. Badanie to wykonywane jest co pięć lat – informuje Małgorzata Olszewska ze szczecińskiego oddziału NFZ. – W przypadku dodatniego wyniku testu HPV HR wykonywana jest cytologia na podłożu płynnym (LBC).

W 2025 roku w województwie zachodniopomorskim do wykonania profilaktycznej cytologii uprawnionych było blisko 495 tysięcy kobiet. Do końca 2025 roku badanie wykonało tylko nieco ponad 17 procent uprawnionych kobiet!

Na terenie województwa zachodniopomorskiego działa 120 poradni położniczo-ginekologicznych oraz 8 gabinetów położnych POZ, w których można bezpłatnie wykonać badanie cytologiczne w ramach NFZ. Na badanie można umówić się osobiście w rejestracji, telefonicznie lub za pośrednictwem centralnego systemu e-rejestracji, korzystając z Internetowego Konta Pacjenta lub aplikacji mojeIKP.

Dane z powiatów województwa zachodniopomorskiego, według stanu na 1 stycznia 2026 roku, pokazują, że mieszkanki różnych powiatów z różną częstotliwością zgłaszają się na badania cytologiczne. Najwyższy odsetek przebadanych kobiet odnotowano w powiatach drawskim, polickim i myśliborskim, natomiast najniższy m.in. w powiatach pyrzyckim, choszczeńskim i kamieńskim. W powiecie wałeckim odsetek kobiet, które poddały się badaniu wynosi zaledwie 16,3.

Szczegółowa lista poradni położniczo-ginekologicznych oraz położnych POZ realizujących program profilaktyki raka szyjki macicy w województwie zachodniopomorskim dostępna jest na stronie www.nfz-szczecin.pl. Na stronie można również znaleźć Poradnik Pacjenta „Jak chronić się przed rakiem szyjki macicy?”.