Trudny budżet Powiatu. Czas zaciskania pasa

Niewiele świąteczno-noworocznych akcentów pojawiło się w czasie ostatniej w tym roku, a dziewiętnastej w bieżącej kadencji Sesji Rady Powiatu Wałeckiego, która odbyła się 11 grudnia w sali narad wałeckiego Starostwa. Obrady zostały zdominowane przez dwa tematy: uchwalenie budżetu powiatu na 2026 rok i związanej z nim Wieloletniej Prognozy Finansowej oraz ponowne procedowanie wniosku o ustalenie wysokości poborów starosty Bogdana Wankiewicza.

Obrady rozpoczęły się od wystąpienia wywodzącego się z Wałcza byłego radnego Rady Powiatu, a obecnie posła na Sejm RP Marka Subocza. Poseł Prawa i Sprawiedliwości nawiązał do trudnej sytuacji państwa, odbijającej się szczególnie m.in. na służbie zdrowia czy oświacie, ale także na finansach jednostek samorządu terytorialnego, które w czasie rządów Zjednoczonej Prawicy otrzymywały znaczące wsparcie z budżetu państwa.

– Wśród tych samorządów, które mogły liczyć na pieniądze ze skarbu państwa, był także powiat wałecki – podkreślił poseł. – Dziś tego wsparcia nie ma, a potrzeb nadal jest oczywiście wiele, choćby w zakresie infrastruktury drogowej. Dobre drogi przekładają się na wzrost atrakcyjności inwestycyjnej, a w konsekwencji na zasobność portfeli mieszkańców. Trzeba przywrócić te praktyki, które obowiązywały w czasach rządów mojej formacji. Dzisiaj jestem posłem opozycji, ale zapewniam, że chcę i staram się być w Sejmie głosem wszystkich mieszkańców, bez względu na poglądy polityczne.

Na zakończenie poseł Marek Subocz złożył radnym oraz wszystkim mieszkańcom powiatu wałeckiego życzenia świąteczno-noworoczne oraz zachęcał do kontaktowania się z nim w sprawach ważnych dla każdego.

W prowadzonych przez przewodniczącego Rady Sławomira Niewczasa obradach brało udział 16 radnych – brakowało tylko Przemysława Stanisławskiego z Nowej Lewicy. Po spełnieniu wymogów formalnych oraz przyjęciu wszystkich wymaganych przez przepisy sprawozdań i zmodyfikowanego w ostatniej chwili porządku obrad, radni przystąpili do procedowania projektu budżetu powiatu na 2026 rok. Zastępca przewodniczącego Rady Tadeusz Wenio odczytał opinię Regionalnej Izby Obrachunkowej, która generalnie była pozytywna, zawierała jednak także zastrzeżnia. Mówiąc ogólnie, sprowadzały się one do tego, że deklarowane przez Starostwo ograniczenia wydatków muszą być realizowane konsekwentnie, jednak z drugiej stan finansów musi dawać gwarancję realizowania wszystkich nałożonych na powiat zadań publicznych.

Przewodniczący Komisji Oświaty i Spraw Społecznych Anna Jarczewska oraz Komisji Budżetu i Rozwoju Gospodarczego Janusz Ciaś przedstawili pozytywne, choć niejednogłośne wyniki głosowania nad projektem przez członków obydwu Komisji.

– Budżet na 2026 rok jest bardzo trudny – przyznał rekomendujący przyjęcie planu finansów powiatu w zaproponowanej postaci starosta Bogdan Wankiewicz. – Przewidujemy, że dochody powinny zamknąć się kwotą ok. 118,8 mln. zł, wydatki będą na poziomie 116,2 mln. zł, a nadwyżkę budżetową w wysokości ok. 2,6 mln. zł chcemy przeznaczyć na spłatę zadłużenia. Niepokojąco niska jest rezerwa budżetowa, potrzebna choćby jako wkład własny w inwestycjach, które chcemy cały czas realizować. W przyszłym roku będzie to przede wszystkim rozbudowa Zakładu Aktywności Zawodowej. Pieniądze na ten cel, w tym także na nasz wkład, pochodzić będą ze źródeł zewnętrznych.

– Radni PiS nie poprą przedłożonego projektu budżetu – zapowiedział przewodniczący Klubu Radnych Prawa i Sprawiedliwości Piotr Pierzyński. – Nie skupia się ona na lokalnych potrzebach i nie wpisuje się w Wieloletni Plan Finansowy. Nie spełnia też wymogu przejrzystości. Jest pozornie zrównoważony, ale założone oszczędności są w gruncie rzeczy trickami księgowymi.

– Sytuacja jest niewesoła, a na wsparcie z budżetu państwa nie ma co liczyć – dodał Jerzy Goszczyński (PiS), powołując się przy tym na informacje ze Związku Powiatów Polskich. – Tendencje są niepokojące. Przez lata zadłużenie powiatu utrzymywane było pod kontrolą, ale ostatnie trzy lata, w czasie których zaciągane były kolejne kredyty i emitowane kolejne obligacje, zmuszają do głębszych refleksji. W opinii RIO zachowane zostały procedury przy tworzeniu budżetu, za co wyrazy uznania należą się skarbnikowi, ale realizacja budzi poważne wątpliwości. Przestrzegam przed zaciąganiem kolejnych pożyczek i emisją obligacji, bo mogłoby to dodatkowo zdestabilizować sytuację.

– Opinia RIO jest niby pozytywna, ale zastrzeżenia wskazują, że będzie to trudny budżet – stwierdził Janu Różański (NL). RIO lekką ręką opiniuje wnioski o kolejne kredyty, ale nie bierze pod uwagę realnych możliwości ich spłaty.

Radny po raz kolejny wrócił do wielokrotnie wygłaszanej przez siebie opinii, że LCN został utworzony niepotrzebnie. Według J. Różańskiego, korzyści z powołania tej instytucji jest niewiele, za to generuje ona znaczne obciążenia finansowe dla powiatu – w ciągu kilku lat około 3 mln. zł. Radny wyraził także swoją wątpliwość, dotyczącą potrzeby budowy siedziby Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej „Przyjazna Przystań”, w której – według niego – zamieszka 16 dzieci.

– Czy finansowanie tej placówki nie pochłonie więcej pieniędzy, niż gdybyśmy przekazywali dzieci do innych powiatów? – pytał J. Różański.

Starosta wyraził skrajnie odmienną opinię odnośnie do Lokalnego Centrum Nauki. Poinformował, że dotacja dla tej instytucji już się zmniejszyła, a dyrektor LCN wykazuje się dużą skutecznością i kreatywnością w poszukiwaniu zewnętrznych źródeł finansowania. Lwią część kwoty wydanej na LCN pochłonął remont siedziby tej instytucji przy ul. Bydgoskiej, a jego efekty powinny być powodem do dumy, a nie narzekań.

– Budynki po jednostce policji i stołówce przy ul. Kościuszki przejęło wojsko – mówił starosta. – Natomiast w „Przyjaznej Przystani” zamieszka 14, a nie 16 dzieci, bo takie są przepisy.

Temat tej placówki interesował również J. Goszczyńskiego. Obecny na sesji dyrektor PCPR Roman Rosochacki uściślił, że w budynku zamieszka 12 dzieci, a dwa miejsca przeznaczone będą do wykorzystania w nagłych sytuacjach kryzysowych, związanych z dziećmi. Liczba dzieci z naszego powiatu przebywających w placówkach zewnętrznych spadła z 40 do 27 osób, co oznacza mimo wszystko, że miejsc w wałeckiej placówce dla dzieci z naszego powiatu i tak będzie za mało.

„Przyjazna Przystań” ma działać od 3 marca przyszłego roku. Aktualnie trwa wyposażanie gotowego już budynku.

Po zamknięciu dyskusji odbyło się głosowanie nad projektem budżetu. Ostatecznie poparło go 11 radnych, a 5 (PiS + J. Różański) było przeciwnego zdania.

Identycznie rozłożyły się głosy przy procedowaniu projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej.

Po 15-minutowej przerwie i bezproblemowym podjęciu uchwał o nieco mniejszym ciężarze gatunkowym, radni przystąpili do głosowania uchwały, ustalającej wynagrodzenie starosty B. Wankiewicza. Rada już raz zajmowała się tym tematem i uchwała została wtedy podjęta, ale uchylił ją nadzór wojewody, gdyż w głosowaniu wziął udział sam Bogdan Wankiewicz, czego zabraniają przepisy.

Radny P. Pierzyński, który był poprzednio najaktywniejszym (może dlatego, że praktycznie jako jedyny zabierał w tej sprawie głos) przeciwnikiem podwyższenia wynagrodzenia starosty, już od pewnego czasu „grzał temat” unieważnienia uchwały w internecie, a na Sesji dolał jeszcze oliwy do ognia.

– Nie ma zgody na rażące łamanie prawa! – grzmiał przedstawiciel PiS.

Jego emocji nie ostudziła wypowiedź przewodniczącego S. Niewczasa, który przekonywał, że przepisy są w tej sprawie niespójne, a głos starosty – choć jak się okazało, nieuprawniony – nie zaważył na wyniku poprzedniego głosowania. S. Niewczas dodał, że aby uniknąć podobnych sytuacji w przyszłości, złoży wniosek o powołanie specjalnej komisji, która opracuje i przedstawi zmiany w statucie powiatu.

P. Pierzyński nie dawał za wygraną.

– Starosta zarabiałby po podwyżce ok. 20,5 tys. zł miesięcznie – argumentował. – To blisko maksymalnego pułapu, określonego w przepisach. Starostowie innych powiatów rezygnują z takiej możliwości. W świetle aktualnej sytuacji finansowej powiatu uważam tę podwyżkę za nieuzasadnioną. Tym bardziej, że liczba mieszkańców naszego powiatu spadła poniżej 50 tysięcy mieszkańców, a staroście nie podlega, jak jest w innych powiatach, szpital, więc podniesienia jego poborów nie można tłumaczyć nadmiarem obowiązków.

Wicestarosta Jan Grudziński przekonywał, że płaca minimalna w Polsce od 2021 roku do chwili obecnej wzrosła o 66 proc., a pobory starosty – bez dodatków funkcyjnego i stażowego – nie były podnoszone od 3 lat i miałyby wzrosnąć teraz o niecałe tysiąc złotych brutto.

– Tu nie o kwotę chodzi, tylko o kontekst – twierdził J. Goszczyński. – Znaczenie ma to, w jakiej sytuacji jest powiat. Pozostawiam to do oceny starosty. Ja w tej sprawie wstrzymam się od głosu.

Wynik głosowania nie był żadnym zaskoczeniem – za podjęciem uchwały było 10 radnych, przeciwko – 3, 2 wstrzymało się od głosu, a Bogdan Wankiewicz nie wziął udziału w głosowaniu.

Wszystkie głosowania aż do końca sesji były już jednomyślne. Radni przyjęłi m.in. plan pracy Rady, komisji oraz kontroli, przeprowadzanych przez Komisję Rewizyjną oraz zaakceptowali wyniki badania oświadczeń majątkowych (m.in. własnych) przez wojewodę, Urząd Skarbowy starostę i przewodniczącego Rady Powiatu, a także utworzenie i nadanie statusu Powiatowej Biblioteki Publicznej.

W końcowej części Sesji radny Bartosz Zasada zaapelował o wsparcie przez radnych Orszaku Trzech Króli, a starosta opowiadał o sytuacji 107 Szpitala Wojskowego. Jak się okazało, konkurs na nowego dyrektora tej placówki odbędzie się 12 grudnia, a wyniki zostaną ogłoszone 18 grudnia.

Na zakończenie życzenia świąteczne składali Bartosz Zasada, starosta Bogdan Wankiewicz i przewodniczący Rady Powiatu Sławomir Niewczas.

TC