Odkrywają historię

Gmina Wałcz rozpoczyna nowy rok wyjątkową publikacją poświęconą historii swojego herbu. Autorem książki jest Jarosław Leszczełowski, a inicjatywa jej przygotowania wyszła od Aldony Piaskowskiej, dyrektorki Biblioteki Publicznej Gminy Wałcz. Publikacja, która trafi m.in. do lokalnych szkół oraz władz samorządowych, ukaże się w styczniu.

Impulsem do powstania książki było – jak przyznaje Aldona Piaskowska – wieloletnie poczucie, że materiały dotyczące symboliki Wałcza są rozproszone i trudno dostępne. Zgromadzone przed laty dokumenty, w tym kserokopie dawnych pieczęci i opracowań heraldycznych, stały się punktem wyjścia do szerszych badań. Współpraca z Jarosławem Leszczełowskim szybko przerodziła się w projekt odkrywający nieznane lub zapomniane elementy lokalnej historii.

– Ta książka to coś, co dojrzewało we mnie od lat. Materiały miałam rozproszone, część istniała tylko jako stare kserokopie, a w wielu miejscach brakowało pewności, jak naprawdę wyglądały dawne pieczęcie – opowiada dyrektorka. – Wreszcie postanowiłam to wszystko zebrać. Okazało się, że z pozoru drobny temat prowadzi do fascynujących historii i obszernej, liczącej 50 stron publikacji. Cieszę się, że możemy tę wiedzę przekazać mieszkańcom, zwłaszcza młodzieży.

Jednym z kluczowych wątków książki jest geneza trzech odwróconych snopków, które dziś widnieją w herbie gminy Wałcz. Jak wynika z przeprowadzonych analiz, symbol ten funkcjonował już przed zjednoczeniem Starego i Nowego Miasta Wałcza w 1658 roku. Nowe Miasto posługiwało się wówczas herbem ze snopkami, natomiast Stare Miasto odmienną wersją, bliższą obecnemu herbowi miasta. Po połączeniu obu części Wałcza utrwalił się herb jednolity, choć wcześniejsza symbolika wciąż pojawiała się w dokumentach i pieczęciach.

Szczególne znaczenie miały ustalenia oparte na opisach i odkryciach heraldyka Mariana Gumowskiego, który przed 1939 rokiem dotarł do archiwalnych pieczęci w Berlinie i Bydgoszczy. To w jego opracowaniach zachowały się wzmianki o dawnych odciskach zawierających dwa snopki i pień drzewa, czyli elementy, których oryginały nie są dziś dostępne w zbiorach muzealnych.

Opracowanie liczy około 50 stron i zawiera bogaty materiał ikonograficzny: reprodukcje odcisków pieczęci, fotografie archiwalne, szkice oraz projekt okładki nawiązujący do lokalnego krajobrazu i dawnej heraldyki. Wewnętrzna strona okładki odwzorowuje z kolei malowidło, które niegdyś znajdowało się w budynku Urzędu Miasta Wałcza, a którego obecne losy pozostają nieznane.