Mało nas

Dzięki uprzejmości dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy Anny Zaleskiej możemy skorzystać z informacji, dotyczącej obrazu demografii oraz stanu bezrobocia w powiecie wałeckim. Analiza danych prowadzi do mało optymistycznych wniosków: jest nas coraz mniej, a sytuacja gospodarcza w powiecie systematycznie się pogarsza.

Z informacji przygotowanych przez Powiatowy Urząd Pracy w Wałczu wynika, że na koniec 1. półrocza minionego roku w powiecie wałeckim mieszkały 51.154 osoby. W porównaniu do pierwszych 6 miesięcy 2024 roku liczebność powiatu zmniejszyła się o 551 osób, czyli o 1,1 proc. Przyczyn tego mało optymistycznego zjawiska jest przynajmniej kilka, a do najważniejszych trzeba zaliczyć ujemny przyrost naturalny i migrację ludności – zarówno wewnątrzkrajową, jak i zagraniczną.

A jak to wygląda w rozbiciu na poszczególne samorządy, tworzące nasz powiat? Najwięcej ludności – konkretnie 23117 osób, według stanu na koniec pierwszego półrocza 2025 roku – mieszkało w Wałczu. Trudno tu mówić o większym zaskoczeniu, a jeśli już, to do myślenia daje fakt, że w stolicy mieszka 47 proc. ogółu mieszkańców powiatu. Dla porównania: mieszkańcy Złotowa stanowią zaledwie 27-28 proc. ludności tamtejszego powiatu. Wracając jednak do Wałcza: z porównania pierwszych 6 miesięcy 2024 i 2025 roku wynika, że jego liczebność zmniejszyła się w tym czasie o 305 osób, czyli o 1,3 proc. W ujęciu procentowym nie był to jednak największy ubytek populacji. Przez rok najwięcej mieszkańców straciły: gmina i miasto Mirosławiec (1,8 proc.), miasto i gmina Tuczno (1,6 proc.) oraz miasto i gmina Człopa (1,5 proc.). Zdecydowanie najmniejszy spadek liczby mieszkańców stwierdzony został w gminie Wałcz, która straciła zaledwie 0,1 proc. ludności (w liczbach bezwzględnych 13 osób).

Z minimalnym ryzykiem popełnienia błędu można sądzić, że oprócz ujemnego przyrostu naturalnego, największy wpływ na depopulację powiatu wałeckiego ma słabnąca gospodarka, z czym wiąże się migracja młodych ludzi do większych ośrodków w Polsce lub za granicę, gdzie mają możliwość podjęcia studiów na prestiżowych uczelniach (niczego nie ujmując wałeckiej ANS – dop. red.), a później rozwijania karier zawodowych czy choćby tylko znalezienia stabilnego zatrudnienia.

Równie niepokojące wyniki daje analiza ludności naszego powiatu według tzw. kategorii ekonomicznych, a inaczej mówiąc – w rozbiciu na osoby w wieku przedprodukcyjnym, produkcyjnym i poprodukcyjnym. Według danych GUS, na koniec 2024 roku na ogólną liczbę mieszkańców powiatu (49384 osoby) 16,7 proc. stanowili mieszkańcy w wieku przedprodukcyjnym, 25 proc. w wieku poprodukcyjnym, a 58,3 proc. w wieku produkcyjnym. Społeczeństwo naszego powiatu starzeje się – na koniec 2024 roku co czwarty mieszkaniec miał ponad 60 lat. W porównaniu do sytuacji na koniec 2023 roku, liczba „starszaków” wzrosła o 145 osób, czyli o 1,2 proc. O wyraźnie zmniejszającej się liczbie urodzeń świadczy fakt, że w porównaniu z 2023 rokiem liczba ludności w wieku przedprodukcyjnym zmniejszyła się o 295 osób (3,5 proc). W tym samym czasie liczba mieszkańców w wieku produkcyjnym zmniejszyła się o 469 osób (1,6 proc.). Wniosek nasuwa się sam: społeczeństwo naszego powiatu wyraźnie się starzeje. Co gorsza, z prognoz demograficznych wynika, że liczba ludności w wieku produkcyjnym będzie systematycznie malała. GUS przewiduje, że już w 2052 roku, na każde 100 osób w wieku produkcyjnym przypadnie tyle samo osób w wieku powyżej 60 lat.

Na świadczenie emerytalne trzeba jednak zapracować, a z tym na terenie naszego powiatu też bywało lepiej. Według stanu na koniec pierwszego półrocza minionego roku, w naszych gminach zarejestrowanych było 6107 podmiotów gospodarczych, w tym 5886 prywatnych, z których 4607 (czyli 78,3 proc.) funkcjonowało w formie jednoosobowej działalności gospodarczej. W ciągu 12 miesięcy przybyło 67 podmiotów (1,1 proc.) – najwięcej kolejno w Wałczu (23), Człopie (19), gm. Wałcz (18) i Mirosławcu (7). Żadnego ruchu w tym zestawieniu nie było na terenie miasta i gminy Tuczno. Przeważają u nas (97,22 proc. ogółu) firmy małe, zatrudniające do 9 pracowników.

W 1. półroczu 2025 roku pojawiło się 214 nowych podmiotów, a z rynku zniknęło 130. Bilans jest wprawdzie dodatni, ale przed rokiem było zauważalnie lepiej: nowych podmiotów było 226, a ubyło ich 89.

W ujęciu branżowym, w naszym powiecie dominują podmioty z sektorów: metalowego, spożywczego, budowlanego, drzewnego oraz rolnego i to właśnie one mają zasadniczy wpływ na poziom zatrudnienia mieszkańców. Większość firm zlokalizowana jest na terenie miasta i gminy Wałcz oraz w mieście i gminie Mirosławiec.

O tym, że sytuacja gospodarcza nie jest łatwa, świadczy też m.in. rosnąca liczba osób bezrobotnych. Na koniec 2024 roku bez pracy w naszym powiecie pozostawało 1429 osób, a na koniec 2025 roku liczba ta podniosła się do 1618 osób, co oznacza wzrost o 13,2 proc. Według stanu na koniec 2025 roku, stopa bezrobocia (czyli stosunek liczby osób bezrobotnych do liczby osób aktywnych zawodowo) w powiecie wałeckim wyniosła 11 proc. (na koniec 2024 roku – 9,8 proc.).

Jak to wygląda na tle innych powiatów w województwie? Poza trzema miastami na prawach powiatu (Szczecin 3,9 proc., Świnoujście 5,3 proc. i Koszalin 5,4 proc.), powiat wałecki zajmuje 8. miejsce w zachodniopomorskim, w którym stopa bezrobocia sięgnęła 7,7 proc. (na koniec 2024 r. wynosiła 6,8 proc.). O ile pocieszeniem dla kogoś może być fakt, że inni mają gorzej, to najwyższa stopa bezrobocia w województwie występuje w powiatach białogardzkim (17,4 proc.), choszczeńskim (16,9 proc.), sławieńskim (15,9 proc.), łobeskim (15,4 proc.) oraz szczecineckim (15,1 proc.).

Przytoczone w tekście wartości nie napawają wielkim optymizmem, ale też nie powinny być (jeszcze…) powodem do bicia na alarm. Powiat wałecki nie jest samotną wyspą na mapach demograficznych i gospodarczych naszego kraju, który powoli starzeje się i wyludnia, a gospodarka – wbrew optymistycznej narracji rządu – ma coraz więcej kłopotów…

tc