Kościół w Kolnie zachował oryginalny wystrój i konstrukcję dachu, która zwróciła uwagę konserwatorów z koszalińskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie. Specjaliści sprawdzają, czy w jego projektowaniu uczestniczył Friedrich Zollinger, twórca opatentowanego rozwiązania konstrukcji dachów „Zollinger Dach”. Ich przypuszczenia mogą nadać tej niewielkiej świątyni znaczenie wykraczające daleko poza region.
– To jest autentyk – podkreślali podczas oględzin specjaliści. W przypadku kościoła pw. św. Józefa Oblubieńca NMP w Kolnie te słowa odnoszą się zarówno do architektury, jak i zachowanego wyposażenia. Świątynia przetrwała jako spójna, starannie zaprojektowana całość.
Do Kolna przyjechali trzej inspektorzy zajmujący się zabytkami nieruchomymi z koszalińskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie. Towarzyszył im Edmund Tumielewicz, specjalista od konstrukcji drewnianych, który zwrócił uwagę na szczególne rozwiązanie zastosowane w dachu kościoła.
Była to pierwsza wizyta rozpoznawcza. Konserwatorzy ostrożnie formułują wnioski, ale nie kryją zainteresowania obiektem. W jego drewnianej konstrukcji rozpoznają rozwiązanie Friedricha Zollingera – niemieckiego architekta, który w latach 20. XX wieku opracował i opatentował konstrukcję pozwalającą budować dachy o znacznych rozpiętościach przy mniejszym zużyciu drewna.
– Przyjechaliśmy tutaj w celu oględzin tego wyjątkowego, jak nam się wydaje, kościoła z konstrukcją dachową Zollingera. To niemiecki architekt, który w latach 20. wymyślił tę konstrukcję. Wydaje nam się, że jest to jego wyjątkowa realizacja, ponieważ dach, poprzez dogęszczenie elementów konstrukcyjnych, przypomina sieć rybacką, nabierając tym samym symbolicznego charakteru – mówi Konrad Chmielnicki z koszalińskiej delegatury WUOZ w Szczecinie.
Rozwiązanie miało odpowiadać na bardzo praktyczne potrzeby. W tamtym czasie drewno było drogie, poszukiwano więc sposobów na tańsze budowanie domów, kościołów, hal czy ujeżdżalni. Konstrukcja z odpowiednio połączonych desek pozwalała oszczędzać materiał. W Kolnie można zobaczyć również jej walory estetyczne: widoczne od środka elementy układają się nad nawą w regularną, przestrzenną sieć rombów.
Teraz specjaliści chcą ustalić, kto zaprojektował świątynię i czy Zollinger osobiście uczestniczył w jej powstaniu, czy też wykorzystano jego opatentowany system za pośrednictwem współpracującej z nim firmy.
– Mamy nadzieję, że znajdą się materiały i dokumenty, które pozwolą nam zobaczyć, czy Zollinger bezpośrednio brał udział w projektowaniu tego obiektu. Bo jeżeli tak, to być może jest to jedyna jego realizacja na dzisiejszym terytorium Polski – wyjaśnia Konrad Chmielnicki.
To na razie hipoteza wymagająca potwierdzenia w archiwach. Podobnie jak przypuszczenie o udziale ówczesnego właściciela majątku w ufundowaniu kościoła. Już same oględziny pokazały jednak, że mieszkańcy mają pod opieką zabytek zasługujący na szczególną uwagę.
Historię świątyni opisują Jarosław i Maciek Leszczełowscy w pierwszym tomie „Zabytków sakralnych gminy Wałcz”, wydaną przez Bibliotekę Publiczną Gminy Wałcz w Lubnie. Jak można przeczytać w tej publikacji, katolicką kaplicę zbudowano w 1929 roku. Autorzy wiążą jej powstanie z osadnikami, którzy w latach 20. przybywali do okolicznych majątków, w tym z katolikami pochodzącymi z ziem włączonych po I wojnie światowej do odrodzonej Polski. Świątynię poświęcił 20 lipca 1930 roku prałat Kaller. Informację o tym zamieszczono w regionalnym wydawnictwie „Heimatkalender des Kreises Deutsch Krone” z 1932 roku.
Reklama. Dalsza część artykułu pod bannerem.

W tej samej książce znajdziemy szczegółowy opis zachowanego wnętrza. Autorzy wymieniają m.in. neogotycką nastawę ołtarzową z wizerunkami świętych, obraz przedstawiający Chrystusa, sześć lichtarzy, krzyż ołtarzowy, żyrandol, ławki, lampkę wieczną i cztery witraże. Wskazują, że znaczna część wystroju pochodzi z czasu budowy kościoła.
Z kolei w drugiej części „Wałeckich wędrówek w pięciu wymiarach” Jarosław Leszczełowski (także wydanej przez Gminną Bibliotekę Publiczną w Lubnie) zwraca uwagę na ekspresjonistyczny charakter budowli, jej nietypową bryłę i stylowe wnętrze. Opisuje wysokie okna w ścianie szczytowej oraz przypory dzielące boczne ściany. Zachęca też, by zajrzeć do środka, bo dopiero tam można w pełni docenić tę architekturę.
Przedwojenne fotografie mogą pomóc w przywróceniu kolejnych szczegółów dawnego wystroju. Podczas oględzin pojawił się choćby pomysł odtworzenia obrusa ołtarzowego widocznego na archiwalnym zdjęciu, pasującego do charakteru wnętrza.
– Mieszkańcy mają w swojej miejscowości wyjątkową rzecz. Widać, że są zainteresowani i dbają o ten obiekt. Patrząc na przedwojenne zdjęcia, podsunęliśmy pomysł, żeby spróbować odtworzyć obrus ołtarzowy, który był spójnym elementem wystroju wnętrza. Tutaj wszystko zostało od A do Z zaprojektowane i skomponowane – podkreśla Konrad Chmielnicki.
Na odpowiedzi dotyczące projektanta i związków z Zollingerem trzeba jeszcze poczekać. O wartości zachowanej całości specjaliści mówili jednak bez wahania: kościół jest bardzo cennym obiektem, dlatego mieszkańcy Kolna mają powód do dumy już teraz.















Komentarze
Dołącz do dyskusji.
Badz pierwsza osoba, ktora skomentuje ten artykul.